Proza – Zen Diamond

Péter Bodi

Podchodzę do okna, odsuwam zasłonę, jakiś czas obserwuję ulicę. A nuż zmienię zdanie. Pierwszoklasiści z tornistrami w postaci z kreskówek spieszą do szkoły. Rzeczywiście to już ta godzina. Fart, że rodzice wcześnie wychodzą do pracy, nie miałbym ochoty tłumaczyć, dlaczego opuściłem pierwszą lekcję. Idę do kuchni, do tostera wkładam kromkę chleba, ale zaraz ją wyciągam […]

Proza – Il-Qabrieta

Beata Zuzanna Borawska

Geometria życia sprawiła, że starość przyszła do niej niespodziewanie, tuż po trzydziestce. Tego dnia długo spacerowała po maltańskim, bladożółtym bastionie św. Krzysztofa – nie była stąd. Ale pomyślała, że mogłaby tu zostać tak, jak wszystkie gatunki synatropijne. Nie czuła się inna niż wróbel czy gołąb. Poczucie wyobcowania towarzyszyło jej jednak wtedy, kiedy miałaby tę malutką […]

Nasycona relacja z ludźmi i kosmosem. Rozmowa z Karolą Zielińską

Karola Zielińska, Maria Czekańska

MARIA CZEKAŃSKA: Każdy wie, a przynajmniej powinien wiedzieć, że najlepiej pisać o tym, co się zna. Ty doskonale rozumiesz mechanikę obrazu ‒ jesteś absolwentką grafiki ASP w Łodzi i operatorką kamery. I właśnie w ten sposób zdecydowałaś się na pisanie wierszy. Mając doświadczenie w różnych dziedzinach sztuki, mogłabyś powiedzieć, co łączy ze sobą różne jej […]

Faza bieżąca – Nadstawianie ucha. Recenzja “Nucić” Mateusza Żabolickiego

Karolina Górnicka

Nikt nie słucha znanych głosów Charles Bukowski, Kobiety Zdarza się, że podczas oglądania serialu pytasz Asystenta Google: „co to za piosenka” i odkrywasz nowego wykonawcę, na punkcie którego możesz mieć obsesję. Choć zdawać by się mogło, że w środowisku literackim wszystkie głosy poetyckie zostały podzielone i przyporządkowane, a kategoria innowacyjności w ocenie poezji już dawno […]

Faza Bieżąca – Pamięć jako figura. Jacek Paśnik – „Dzieci”

Kamil Bujny

Podchodząc do debiutu prozatorskiego Jacka Paśnika, myślałem o kampanii promocyjnej, jaką Wydawnictwo W.A.B. przygotowało „Dzieciom”. W samym opisie książki można przeczytać, że jest to „nowy, intrygujący głos literatury polskiej młodego pokolenia”, a w licznych przedrukach medialnych powtarza się informacja o jej generacyjnym znaczeniu. Choć wielu dziennikarzy i recenzentów odmienia przez wszystkie przypadki słowo „pokolenie”, to […]

Faza bieżąca – wiersz – Wszyscy mężczyźni

Haśka Szyjan

Wszyscy mężczyźniwszyscy mężczyźni którzywszyscy mężczyźni którzy nieodprowadzają dzieci do przedszkola,niosąc na rękach,podbiegając,już w roboczym ubraniu,z ołówkami w kieszeni,jakimi zaznacza sięprzy remoncie kropkina ścianach,wszystkie kędzierzawe chłopakiwszystkie kędzierzawe chłopaki, którewszystkie kędzierzawe chłopaki, które niekupują ciasteczek(te i jeszcze te różowe),płacączłotą karta mamy,wszyscy zwykli wujaszkowiewszyscy zwykli wujaszkowie, którzywszyscy zwykli wujaszkowie, którzy nieczytają gazetydo porannej kawyi nie spacerują z psamiWszyscy […]

Faza bieżąca – Grafiki – Humanitas

Sebastian Wawreczko

Humanitas z łaciny oznacza Ludzkość. W pewien sposób celem było ukazanie jej w różnej odsłonie, zarówno rozumianej dziejowo, jak i pod płaszczem, maską, którą nakłada jako symbol i zagadka. Jest przeważnie tak samo niedostępna, a jednak dostrzegalna, rozproszona ale i skondensowana w sobie, tajemnicza i ostra, ale również posiadająca elementy wyzwolenia, harmonii. Podobieństwa form, to […]

Faza Bieżąca – wiersz – [kiedy przyjdzie wiosna i zrobi się ciepło]

Pawło Korobczuk

kiedy przyjdzie wiosna i zrobi się ciepłochcę dawać ci piękne bukietyale najpierw niech nasza obrona p-lotrozjebie wrogie rakiety chcę czekać cię na peroniewieczorem w rzece kąpać sięale teraz muszę do terobronya ty – do ewakuacji kiedy będzie lato i cisza na podwórkuchcę gładzić cię nad ranemale najpierw niech zasrane orkispalą się w tych czołgach jebanych […]

FAZA BIEŻĄCA – POEMAT – UNOSZĘ SIĘ

Paweł Harlender

unoszę się unoszę się zamiast się unieśćwózek zasypany gruzemunoszę się jak Migi Suchoje bombowce i dronyjakby ktoś pytał to gorącą mam krewnie jeszcze nie wystygłai gorący mam łeb niech ktoś zdejmie ten czajnikunoszę się bo wojna nie jest twoim stanem naturalnymnigdy nie byłaunoszę się jak kawałki wysadzonego mostuunoszę się za tych którzy już nie mogą […]

Faza Bieżąca – Crashsekualność. „Titane”, reż. Julia Ducournau

Mateusz Górniak

Julia Ducournau zrobiła wielki film o miłości w tym sensie, że stara się ustanowić ją na nowo i zdefiniować jako intensywny trip poza ludzkie ciało, instytucję rodziny czy gotowe wzorce podmiotowości. Krew miesza się tu ze smarem, trzeszczą łamane kości, a za kompas służą samotność i niedosyt, te dwie waluty każdej miłosnej przygody. Titane to […]

Faza Bieżąca – Ukłon zabawowy. Eva Meijer – „Zwierzęta mówią”

Jarek Skurzyński

Ta książka ściera na proch tych wszystkich kartezjuszowych i heideggerowych januszów filozofii, którzy twierdzą, że pozaludzkie zwierzęta nie myślą, nie używają języka, nie umierają, bo jedynie docierają do kresu bez świadomości odchodzenia, nie cierpią i nie odczuwają bólu. Ta książka też uczy, a dzisiaj jest mało takich książek, uczy bycia dobrym wobec każdej istoty, nawet […]

Faza Bieżąca – Tytułowy Głowa spotyka małego Głowę, czyli „Głowa” Luko Czakowskiego

Piotr Marzec

Jest taki wątek w polskiej plastyce z lat 2000 jak prace Vahana Bego, który ozdobił rysunkami płyty zespołu Strachy na Lachy; teledysk piosenki Rower Lecha Janerki (nagrodzony Grand Prix na Yach Festiwal 2005), lub rysunki w filmie Zabij to i wyjedź z tego miasta (które według legendy powstawały kilkanaście lat, więc myślę, że mnie oczy […]

Faza Bieżąca – Pogrążeni w „Chamstwie”. O książce Kacpra Pobłockiego

Jarek Skurzyński

Czytałem Chamstwo i czułem, jak rośnie we mnie taki wkurw, że co chwila muszę przymykać oczy i brać kilka głębszych oddechów. Na historiach w podstawówkach i liceach takich rzeczy mnie nie uczono, powtarzali: żywot chłopa pańszczyźnianego był trudny, ale jaki ten żywot dokładnie był – tego nikt nie mówił. Nie dajmy się jednak zwieść, że […]

Faza Bieżąca – Snopowiązałka, kontrapunkt i śmierć: kilka słów o “storytellingu” Antoniny Tosiek

Łukasz Barys

Po pierwszych lekturach storytellingu Antoniny Tosiek książka wydawała mi się prawie niemożliwa do tradycyjnego „zinterpretowania” – nie ma tu większych problemów ze zrozumieniem komunikatu, a większość „głównych” problemów, wokół których autorka krąży, została już przez nią albo przez krytykę wyłuszczona. Te główne problemy to przede wszystkim: kapitalizacja opowieści, klasowość i wykluczenie, a także w ogóle, […]

This is not a love song. „Annette” Leosa Caraxa

Mateusz Górniak

Przypomnijmy: Leos Carax jest francuskim reżyserem w ciemnych okularach. Kiedy wychodzi z domu, nie bierze zapalniczki, bo odpala szluga od szluga. Wszystko co do tej pory nakręcił jest o miłości. W Boy meets girl smutny i niespokojny jak cholera Denis Levant, piękny brzydal od zawsze na zawsze, poznaje aktorkę i biegają zakochani po Paryżu tak, […]

Ostatni ziom po lewej. “hoodshit (griptape)” Michała Mytnika

Jakub Skurtys

Cruisin’ down tha street in my ’64 Jackin’ tha freaks clocking tha dough Went to tha park tah get the scoop Knuckleheads out there come shootin’ some hoop (“Boyz-N-Tha- Hood”) Chwała tęczy i wszystkim kolorom, które stworzył bóg. Chwała przyszłości jak ptasi klucz, za który prawiona jest jutrznia. („Posoka”) Długo szukałem klucza do debiutanckiej książki […]

Faza Bieżąca. Zabójcza symultaniczność. „haka!” Agaty Puwalskiej

Karolina Górnicka

haka! to pierwsza książka poetycka Agaty Puwalskiej, realizująca jednak konsekwentnie rozwijany przez autorkę projekt, doceniony przez jury ogólnopolskich konkursów poetyckich. Już w pierwszych publikowanych przez poetkę wierszach, w almanachu 14. Połowu, czy też w „KONTENcie”, „Wizjach”, „Tlenie literackim”, można było dostrzec jej zainteresowanie kondycją współczesnego człowieka porzuconego w hiperkapitalistycznej rzeczywistości, rozdartego między wygodą i bezpieczeństwem […]

Faza Bieżąca – Oswajanie głodu. O diecie pudełkowej, jodze na dachu i „Sweat” Magnusa von Horna

Joanna Najbor

Na początku było jajko. Owijałam je ciasno w serwetkę i przed wyjściem z domu wrzucałam na dno torebki. Od jakiegoś czasu nosiłam je ze sobą w takiej formie bardzo często: ugotowane na twardo i obrane, gotowe do natychmiastowego zjedzenia, gdyby w ciągu dnia naszedł mnie nagły napad głodu. Jajko jest pod wieloma względami idealne: niewielkie, niskokaloryczne […]

FAZA BIEŻĄCA – „Z gotyckiego bengera w skoczną, wiejską piosenkę”. Mala Herba – „Demonologia”

Damian Kowal

Czarostwo (witchcraft) od zawsze stało w opozycji do patriarchalnego, monoteistycznego charakteru zachodniej kultury, oferując wizję świata, w której kobiety oraz osoby z różnych powodów wykluczone ze społeczności są traktowane w sposób podmiotowy i mają moc sprawczą. O szczegółach napisano setki opasłych tomów, mnie na potrzeby tego tekstu pozostaje zauważyć, że od zawsze miało ono antysystemowy, […]

FAZA BIEŻĄCA – Podsumowanie muzyczne II połowy roku 2020

Tomasz Bąk

Zasady znamy, nie jesteśmy na wczasach – kilka zdań o każdej z płyt, jedna piosenka z płyty na obowiązkowej playliście, do której link znajdziecie pod tekstem. Miłego słuchania! Adrianne Lenker: songs Wokalistka Big Thief zaszyła się z gitarą akustyczną w domku w zachodniej części stanu Massachusettes, żeby jakoś sensownie przeczekać początek pandemii, i przy okazji […]

Faza Bieżąca – Dwa wiersze Ariany Reines w tłumaczeniu Przemka Suchaneckiego

Ariana Reines, Przemysław Suchanecki

Arena Dlatego, że to światło nie było jak inne I zdawało się, że stajemy się miejscem I dlatego, że na drogowej wysepce wypełniło mnie słońce I dlatego, że moja matka była szalona I dlatego, że czasem była przytomna I dlatego, że byłam zakochana A potem już nie byłam zakochana I dlatego, że byłam głodna I […]

Faza Bieżąca – Grzegorz „Zorza” Kaczanicki – Recenzja krytyczna książki „Spis treści” podług wszelkich prawideł pisana

Przemysław Suchanecki

Ib.IZ.ZOZO. Wstaję i przeciągam się krzepko totalnie metafizycznie jedna dłoń ląduje w zenicie druga w nadirze zjadam cząstki idę gdzieś po ludową historię polski wczoraj to było zejście do skrzynki po aaa!… zatem jest to ciąg dni podobnych w pogoni za podobnymi częściami jednak między tym wszystkim w końcu a jednocześnie zwiastując początek i środek […]

POEMAT – CZY MÓJ TELEFON UWAŻA, ŻE NIE JESTEM CZYTELNIKIEM OLGI TOKARCZUK?

Rafał Gawin

1. Moją intencją jest ominąć wojnę, która dopiero przed nami. 2. Jak zwykle do tekstu wkradło się kilka obcych elementów. Polka wyszła za Tunezyjczyka. Zobacz,jak wygląda jej życie. Tak ubrała córkę. Internautomnie mieści się to w głowie. Prawdziwa matka Putina żyje?Kobieta ma 96 lat i mieszka w Gruzji. Pozuje w bieliźnie. Fani zwracają jednak uwagęna […]

W trybie incognito. Laura Osińska – „zmyśl[ ]zmysł”

Karolina Górnicka

Stworzenie lesbijskiej bildungsroman to nie lada wyzwanie. Szczególnie, kiedy trzeba, z braku dostatecznej literackiej reprezentacji, zaczynać od podstaw, od dziecięcych miłostek, niewinnych spojrzeń i trzymania się za ręce. Osińska proponuje czytelnikom skróconą historię rozwoju nieheteronormatywnej relacji rozkwitającej jeszcze w XIX wieku, brutalnie zakończonej samotnym oglądaniem porno. Tom zmyśl[ ]zmysł z pewnością nie jest więc sprawozdaniem […]

„Święta pracy”: 4 wiersze

Jakub Sęczyk

Excelsior Teraz wstępuję wyżej. Dzień dobry,ciemne niebo. Dzień dobry, szary okresie.Dzień dobry, postrzegalny kosmosie. Teraz wstępuję wyżej. Dzień dobry,spocone ciało. Dzień dobry, nabitalufo. Dzień dobry, fioletowa chmurko. Teraz wstępuję wyżej. Dzień dobry,materialne warunki pracy poetyckiej.Dzień dobry, pozdrowienia z innej planety. Życie na kajfie Polska ucieka z miejsca zbrodni,Polska umiera w miejscu zbrodni,to wszystko, to cały […]

Dygocąca książka. Rozmowa o “Bestiariuszu nowohuckim”

Elżbieta Łapczyńska, Maria Czekańska

Maria Czekańska: Zacznijmy od mojego początku. Kiedy byłam pierwszy raz po lekturze Bestiariusza nowohuckiego, powiedziałam do pierwszej jawiącej mi się osoby, że właśnie przeczytałam dygocącą książkę. Litery drżały, sensy upadały, milczenie powodowało ciarki, a zmysły się napinały. Co niedopowiedziane, było najbardziej przerażające. Cała atmosfera przypominała nieco horror psychologiczny – to, co wytwarzał nasz własny umysł, […]

POEZJA – MATKA WSZYSTKICH DYSCYPLIN

Katarzyna Szaulińska

sienna co ty na to żeby się przekręcićpyta mnie trawka zobaczyć mój korzeńssać od spodu bulwę wpuszczać w siebie kłączeale ja chcę przetrwać odpowiadam źdźbełkujak się wynicuję oczy mi zmętniejąi nic nie zobaczę a będzie się działoa słyszałaś może odpowiada trawkamieszka w twoich kiszkach mała czarna skrzynkakiedy przyjdzie pora zamieni cię w glebęzwiń się w […]

Aqua – Barbi-dziewcz (Barbie Girl)

Łilip Fobodziński

Przekład i komentarz: Łilip Fobodziński – Hej Barbi!– Siema Ken!– Chcesz się karnąć?– Pewka!– Wskakuj! Jestem Barbi-dziewcz, z różu mój świat jest. Żyć w plastiku![1] Fiku miku!Czesz mnie tam, gdzie chcesz, łaszki ze mnie zbierz,[2] Użyj wyobraźni, świat to wytwór jaźni.[3] Chodźże, dziewczę, bansuj jeszcze! Jestem Barbi-dziewcz, z różu mój świat jest.Żyć w plastiku! Fiku […]

Randki i komuny. Tomasz Gromadka – „Komunizm, gówno i może cię kocham”

Michał Trusewicz

Siły poetyckie Tomka Gromadki zapętlają się wokół gramatyki własnej podmiotowości – obsesyjne powroty do własnych korzeni bynajmniej nie destabilizują komunikacyjnego porządku. Komunizm, gówno i może cię kocham to intymna i afektywna opowieść, reorganizująca architekturę własnej tożsamości i wspólnoty. Choć najczęściej mamy tutaj do czynienia z klasyczną – podszytą klasową i prywatną genealogią – formułą wyznania […]

Sen paradoksalny. Agata Puwalska – „Paranoia Bebop”

Karolina Górnicka

Agata Puwalska nie kazała długo czekać na swoją drugą książkę poetycką. Zaledwie rok po wydaniu debiutanckiej haki! poetka prezentuje czytelnikom tom Paranoia Bebop, będący jednocześnie naturalną kontynuacją wątków podniesionych w debiucie i gwałtownym zerwaniem z nimi. Warto przybliżyć więc sytuację poetycką, wobec której haka! pozostawia czytelnika – niekończących się potencjalnych scenariuszy, gwałtownych, nieskoordynowanych ruchów, przytłaczającej […]

Faza Bieżąca – „Dzieci skitrane na tyłach katedry”. O technice Julka Rosińskiego na podstawie „Streszczenia pieśni”

Dawid Kujawa

Chciałbym mieć na starość taki sen: podchodzę do przystanku autobusowego od tyłu i widzę dwie pary nóg pod ławką, najlepiej damskie i męskie. Im jestem bliżej, tym więcej dostrzegam szczegółów, a gdy wchodzę pod daszek, to zamiast kobiety i mężczyzny widzę dwustopowiec jambiczny. Chcę spojrzeć mu w oczy. Uwagi o alegorii,prof. dr hab. Jakub Zofia […]

Faza Bieżąca – Puzzle bez obrazka. Karola Zielińska – „Powodzenia z czaszką”

Anna Mochalska

O Karoli Zielińskiej Grzegorz Wróblewski napisał niecałe dwa lata temu: “talent oczywisty”, jeszcze przed debiutem Zielińskiej, debiutem o świetnym zresztą i intrygującym tytule Powodzenia z czaszką. Na okładce tom polecają Rafał Wawrzyńczyk i Anna Matysiak. Wawrzyńczyk: “nie sądziłem, że na tak wąskiej przestrzeni, jaką mają do dyspozycji te teksty (…), możliwe jest skonstruowanie wciągającej poetyckiej […]

Faza Bieżąca – Z palącej potrzeby lasu. Mirka Szychowiak – „Kup mi las”

Michał Trusewicz

W historii III Rzeczpospolitej las jest czymś więcej niż zwyczajnym kompleksem roślinności z dużym udziałem drzew, świata zwierzęcego i czynników przyrody nieożywionej. Nic więc dziwnego, że w najnowszej książce Mirki Szychowiak stał się nadrzędną metaforą, która łączy politykę demokratyczną, krytykę kapitalizmu i kolejne etapy wywłaszczania człowieka ze sfery natury. Kup mi las nie dotyczy jedynie […]

Faza Bieżąca – wiersz – [dobrzy ludzie pytają]

Ija Kiwa

dobrzy ludzie pytająco tam słychać w Donieckujakie tam wieści z frontu robótutrzymujesz z kimś kontakt dziękuję mówię bardzo mi miłoże was tak interesują drodzy doniecczanie mąż koleżanki z klasy moich rodzicówakurat w środku uroczystości rodzinnejzakończył życie samobójstwemposzedł do łazienki i nie wrócił mąż mojej koleżanki z grupyzostawił ją z maleńką córkąuciekł do Europy Zachodniejwszystkim wybaczył […]

Faza Bieżąca – wiersz – ***

Ołesia Mamczycz

lasw którym drzewom odrąbano wierzchołkilasw którym trawom odrąbano wierzchołkilasw którym ludzie chodzą bez główzwierzęta bez główowady bez głów lasw którym słońcu odpiłowano połowęniebu oderwano połowę lasgdzie połowa powietrzajest w kielichu przestrzenia więcej nie ma tu właśnie mieszkamy Z języka ukraińskiego przełożyła Aneta Kamińska Ołesia Mamczycz (1981) – poetka. Ukończyła eksperymentalny kierunek twórczość literacka na Kijowskim […]

Faza Bieżąca – Kapryśne wektory w puszystej piwnicy. Przemysław Suchanecki – „O”

Łukasz Żurek

Drugą książkę poetycką Przemysława Suchaneckiego, O, można czytać jako rozwinięcie wiersza Mam kończącego Wtracenie z 2019 roku (debiutu, który spotkał się z dość ciepłym przyjęciem w polu poetyckim, ale nie doczekał się zbyt wielu recenzji, co nie przestaje mnie dziwić). Przypomnijmy – wiersz rozpoczyna się od wyrażenia chęci poszerzenia granic podmiotowości i tego, co można […]

Faza Bieżąca – Moonstone zgniecie Was fuzzem i gruzem. Recenzja EP-ki „1904”

Arek Kaus

Chłopaki z Moonstone wracają po dwóch latach od wydania ciepło przyjętego debiutu self-titled z nowym wydawnictwem – zawierającą dwa kawałki EP-ką 1904. I nie martwcie się – mimo że to tylko dwa utwory, są one przepełnione treścią i niczego nam tu nie zabraknie. Każdy z kawałków trwa około 15 minut, co daje dość przestrzeni na […]

Jestem z miasta. „Futurystyka miejska” Tomasza Wojtacha

Karolina Górnicka

Najnowszy tom poetycki Tomasza Wojtacha został już naznaczony – przyznanie książce nagrody głównej w konkursie „Nowy Dokument Tekstowy” sprawia, że jej lektura poprzedzona jest pewnymi założeniami co do treści. Mimo, że tytuł projektu – Futurystyka miejska – wskazywałby raczej na rozważania dotyczące przyszłości, to dokumentalność, a więc aktualność poruszanych przez autora kwestii, uwidacznia się już […]

Faza Bieżąca – Siup siup loop loop, czyli “Voyage, voyage” Marcina Pierzchlińskiego

Karolina Górnicka

Z Marcinem Pierzchlińskim można dużo. To nie tylko debiutujący poeta, lecz także animator życia społecznego i artystycznego, muzyk, jutuber, który nie ogranicza się do jednego medium, by powiedzieć to, co ma zostać usłyszane. Czytając jego pierwszy tom Voyage, voyage należy więc pamiętać o tym, że utrwalone na papierze słowa są sposobem rekreacji rzeczywistości, która, szczególnie […]

Faza Bieżąca – „112” jako numer prywatny. O poezji Emilii Konwerskiej

Monika Stępień

Poezja Konwerskiej stara się zrehabilitować rodziców w oczach podmiotu, choć ten konsekwentnie stawia opór emocjom. Te są zawsze niedopowiedziane, wybija się tylko lęk. Jej wiersze to także emanacja pokoleniowego poczucia „przegrywstwa”, które uczy się poprzez gry i kulturę masową oswajać egzystencjalne obawy. Jest to jednak duży atut tego zbioru. To głównie odrealnienie rynkowe artystów, pomnikowość […]

Faza Bieżąca – Kwaśna historia brzmienia acid

Olga Rembielińska

Narodziny legendy Historia brzmienia acid, które jest fundamentalne dla kultury rave, rozpoczyna się wraz z wynalezieniem syntezatora dźwięku o nazwie Roland TB-303. Jego twórcą był japoński inżynier Tadao Kikumoto i powołał go do życia w 1981 roku. Produkcja trwała zaledwie 18 miesięcy i wydawać by się mogło, że urządzenie to wyląduje na śmietniku historii. Los […]

Faza Bieżąca – Nurt śląskich przemian i mitów. „Rozpływaj się” Anny Cieplak

Jacek Paśnik

Rozpływaj się czytałem na balkonie, w upale, grzęznąc w gęstym, ciągnącym się lecie, takim samym, jakie kilka lat temu przyszło mi spędzać w jednym ze śląskich miast. W skwarze, przy betonie i czerwonej cegle włóczyłem się wtedy pośród hałd i poprzemysłowych ruin, osiedli familoków i wyłaniających się zza nich budynków typu Lipsk, blaszaków Społemu i […]

Faza Bieżąca – Pisać jak Maciej Taranek. Recenzja „Impresariatu”

Adam Partyka

Wśród komentatorów zapadła zgoda; Impresariat to bez wątpienia tom przejściowy. Świadczą o tym zarówno gesty pożegnalne – ukłony kierowane w stronę poetyk cybernetycznych związanych z nieistniejącą już Rozdzielczością Chleba – na które zwraca uwagę Weronika Janeczko, jak i bardziej ogólne zainteresowanie doświadczeniem przemijania, towarzyszące, jak pisze Paweł Kaczmarski, przesuwaniu się ku traumatycznej i alienującej dorosłości […]

Faza Bieżąca – Homerycki Zeus to pajac albo: dlaczego musisz przeczytać „Upiora” Łukasza Kozaka

Franciszek Sobieraj

OK, chciałem napisać recenzję Upiora Łukasza Kozaka, jednakże obawiam się, że brakuje mi kompetencji. To książka wręcz porywająca, ale, choć napisana w sposób przystępny dla zwykłego czytelnika, jest także erudycyjną książką historyczną, a właściwie z pogranicza historii, etnologii i antropologii – ja nie jestem historykiem, a antropologii trochę tylko liznąłem. Potraktujcie więc mój tekst jako […]

Faza Bieżąca – Dźwięk i światło. „In the Earth” Bena Wheatleya

Karolina Graczyk

Znajomy szelest odkażanych dłoni, nowe normy fizycznego dystansu, ucieczki z miasta ku naturze – w nowym filmie Wheatleya jak w domu. Zrodzony z pandemicznych lęków reżysera i nakręcony w trakcie lockdownu z minimalną obsadą, In the Earth notuje nerwowy klimat ostatniego roku z uwagą i bez efekciarstwa. Ostatecznie kameralny horror pandemiczny jest tu jedynie gatunkowym […]

FAZA BIEŻĄCA – W nawiasie i poza nawiasem. „Trzysta cytryn do trzeciej potęgi tygrysa” Marcina Podlaskiego

Karolina Górnicka

Debiutancki tom Marcina Podlaskiego trzysta cytryn do trzeciej potęgi tygrysa to książka poddająca próbie język choroby – psychicznej, społecznej, egzystencjalnej. Autor podejmuje się zadania włączenia marginalnych dyskursów, lekceważonych, deprecjonowanych sposobów komunikacji do głównego nurtu wypowiedzi językowych współczesnych społeczeństw. Nie bez znaczenia w kontekście tomu pozostaje językoznawcze wykształcenie Podlaskiego – ten młody poeta wyjątkowo uważnie przygląda […]

FAZA BIEŻĄCA – Damy, rycerki, feministki, odmieńczynie. “Dezorientacje. Antologia polskiej literatury queer”

Łukasz Kaźmierczak/ Łucja Kuttig

Wieloletnia współpraca Alessandra Amenty, Tomasza Kaliściaka i Błażeja Warkockiego poskutkowała antologią wpisującą się w transgresyjną tradycję humanistyczną Marii Janion. Z okładki spoziera anglicyzm „queer”, które można wielorako tłumaczyć i te przekłady rozszerzają się w miarę przechodzenia z dychotomicznego horyzontu płci w trygonalny układ, potem w mnogi, niekwantowalny: najogólniej pojęcie „queerness” można bodaj rozumieć jako nieheteronormatywność, […]

Faza Bieżąca – Gonienie króliczka (Anna Sudoł, „Projekt”)

Rafał Sowiński

projekt 1. «plan działania» 2. «wstępna wersja czegoś» 3. «dokument zawierający obliczenia, rysunki itp. dotyczące wykonania jakiegoś obiektu lub urządzenia» Słownik Języka Polskiego PWN Internetowy Słownik PWN najwyraźniej nie nadąża za zmianami, bo dziś projektem może być właściwie każde działanie czy przedsięwzięcie. Projektem jest grupa tasków w Asanie czy innym ClickUpie, ale też i fejsbukowy fanpejdż. W wielu […]

Faza bieżąca – Od teraz mój dom jest jebanym traphousem

Jakub Skurtys

Czyżbyśmy się wreszcie doczekali? Różaglon to trzecia książka poetycka w bibliotece „Kontentu”, a jak to się mówi – do trzech razy sztuka. Po pierwszej publikacji redaktorom pisma, dopiero przecież eksperymentującym w przestrzeni wydawniczej, nieco się oberwało za obrany kierunek. Ta druga była znacznie dziwniejsza i na pewno mniej przyjemna, choć niewątpliwie stanowiła też wyzwanie i […]

(Never ending) „Story Jones”? Dialog o Krzysztofie Pietrali

Konrad Janczura, Magdalena Koryntczyk

Krzysztof Pietrala (wraz z chociażby Mateuszem Górniakiem) zamyka (?) ciemną erę polskiej prozy, kiedy to za awangardę uważano głównie Dorotę Masłowską czy Michała Witkowskiego. O tym, na ile jest to proza (ale w sumie, czy to ważne?) i jaki jest Pietrali pomysł na awangardę, rozmawiają Magdalena Koryntczyk i Konrad Janczura. Konrad Janczura: To znamienne, że największy […]

Urbex artbook. Dąbkiewicz & Zdunek – „Xiążęta”

Agata Jabłońska

Kto nie fantazjował o wpuszczeniu psychodelików do wody w swoim zakładzie pracy, niech pierwszy wrzuci kamień. Ile razy zresztą, przekraczając drzwi budynku, robiłaś szybki check, czy to się dzieje naprawdę, czy widzisz to, co widzisz i czy jesteś tym, kim jesteś?  Sporo czasu upłynęło nim pojawił się tekst, parę miesięcy od uroczystego unboxingu książki Janusza […]

„right into pod tramwaj”: 5 wierszy

Anouk Herman

Anouk Herman, right into pod tramwaj, SPP Łódź / IL, 2022 Ilustracja: Jula Drabik Anouk Herman – kłir, osoba niebinarna i mamcia wszystkich zwierzątek. Finalista „Połowu” Biura Literackiego (2021) i laureatka Nagrody Specjalnej w Konkursie im. Jacka Bierezina (2021). Publikowało m.in. w „Tlenie Literacki”, „Stonerze Polskim” i „Czasie Kultury”. Mieszka w Katowicach, gdzie redaguje magazyn […]

Świat się kurczy. Victor Ficnerski – „w tym mieście”

Marek Olszewski

Debiutancka książka poetycka Victora Ficnerskiego (ur. 1990) – mimo iż niedługa, bo licząca zaledwie 26 wierszy – układa się w spójną, konceptualnie pomyślaną opowieść, której jednym z tematów przewodnich jest przebudzenie do dorosłego życia. Takiego, o które wcale się nie prosiło. Ot i dobry temat dla debiutującego autora, który w liryce szuka języka dla nazwania […]

Symbioza jako black metal i las. Melisa – “Zasługuję na istnienie”

Tomasz Bąk

Brooks Was Here, the Spouds, Hanako, i pewnie jeszcze kilka innych zadań pobocznych, które postawione obok siebie sprawiłyby, że zacząłbym bardzo poważnie zastanawiać się nad swoją etyką pracy. Nie rzecz jednak w samookaleczaniu, a w stwierdzeniu faktu, że Mateusz Romanowski jest jedną z najbardziej aktywnych osób na scenie głęboko alternatywnej, a jego kolejne projekty pomagają […]

Gra tekstowa: rzygowiny czarny pałac

Marcin Hanuszkiewicz

https://szkieletpegaza.itch.io/ Marcin Hanuszkiewicz – w sercu mistyk, z konieczności opowiadacz wielofunkcyjny; amatorski przyrodnik. Wyróżniony w konkursach „Nowy Dokument Tekstowy” (2021) i „PODAJ FRAZĘ” (2022). Publikował w pismach literackich, rozkminami dzielił się we „Frondzie Lux”, „Projektorze” i innych miejscach.

Sztuka zaangażowana w rozkminę o życiu. Rozmowa z Nikitą Krzyżanowską

Emilia Konwerska

EMILIA KONWERSKA: Na początek chciałabym zapytać cię o dzieciństwo. Na wystawie Stajemy się liryczni tylko w nagłej organicznej zapaści w 66P możemy zobaczyć twoje rysunki na suficie wykonane za pomocą dymu, zapalniczki. To skojarzyło mi się oczywiście z piwnicą. I pomyślałam, że to jest właśnie moje dzieciństwo. Nie natura, słońce, lato, zwierzęta, to co może […]

Faza Bieżąca – Przemysław Suchanecki – Cztery wiersze

Przemysław Suchanecki

Totem i jego odblask,panorama na kominy elektrociepłownimogę przerodzić się w otwarty wstydpasztet z koniny i współczucie w lesiedrobi w miejscu przenika przez maszynypompuje portret w ciepły układ scalonyto co miało być będzie zawsze wracaćdopóki się nie spotkaciekolekcja ruchów rośniepot to półprodukt wyciśnięty z płucszympans gigant nikt gonigdy nie widziałprzedzierzga się w smoking na mchustudniówka polonez […]

Faza Bieżąca – Wiersz – [bóg dał mi siostry]

Jarosława Łytwyn

bóg dał mi siostryjedne trzymałam na rękach jeszcze jako niemowlętaa teraz one są dorosłe i silne inne znają mnie odkąd ja nie znam siebie jednych nigdy nie widziałaminne zobaczyłam i od razu poznałaminna krew nie uczyni nas obcymi z jeszcze innymi nigdy się nie spotkamy Ale bóg dał mi siostry jedną nazywam starsząchociaż jest starsza […]

Faza Bieżąca – Grafiki – Wojna w Ukrainie

Ann Udnua

Ann Udnua – https://www.instagram.com/annudnua/.

Faza bieżąca – wiersz – Żelazo

Julija Musakowska

kula która była łyżkąkula która była kątownikiemtym który łączył nogi i blatkula która była nie byłakula która była niebyłaz której wdychasz śmierći wydychasz życiemiłość smutek informację genetycznągrupę krwi imiona przyjaciół i krewnychcytaty z książek i piosenek ulubionychzapachy bzu jaśminu potu współpasażerów w metrze krajobrazy uchwycone spojrzeniemziemię ziemię ziemiępiasek piasek piasekpopiółgwoździeigłynożycezębykątownikiwszystko co jest w tobie i […]

Faza Bieżąca – wiersz – najbardziej boję się, że 

Agata Jabłońska

zmaleje popyt na wierszyki, wzrośnie za to popędstrach pomyśleć za czym, schowany za zakrętemw który trzeba wejść tak sobie myślę, myjąc trzy pary butów trekingowychw dobrym stanie, z których za szybko wyrósł Bolekże dobrze że są, takie się wydaje bombelkom kumpelekdobrze, że wyrósł, że mamy kolejne, tylko pęka serce dobrze, że są dobre, dobrze, że […]

Faza Bieżąca – Podsumowanie muzyczne II połowy roku 2021

Tomasz Bąk

A Great Big Pile of Leaves Pono Ośmiu lat potrzebowali nowojorczycy z A Great Big Pile of Leaves na nagranie swojego trzeciego albumu długogrającego. A nawet i dłużej, jeśli weźmiemy pod uwagę to, że część utworów składających się na Pono pochodzi z początkowego okresu działalności grupy. Mimo to, wydaje się, że wracają dokładnie do punktu, […]

Faza Bieżąca – Coś w końcu musi żyć. Robert Rybicki – „blask glac”

Wojciech Kopeć

Bez wątpienia blask glac, najnowsza książka Roberta Rybickiego, wyraźnie odróżnia się na tle dotychczasowej twórczości poety. Owszem, pojawiają się ekstatyczne frazy, wybuchy radosnej wyobraźni, tak charakterystyczne dla poezji Ryby, ale w znacznie mniejszym, niż w kulminacyjnym pod tym względem Pogo głosek, natężeniu, w towarzystwie bardziej powściągliwej metaforyki i przy użyciu skromniejszych zabiegów językowych. Nie jest […]

Więcej niż plastikowa wanienka, czyli „Kości, które nosisz w kieszeni” Łukasza Barysa

Kamil Bujny

Powieść Kości, które nosisz w kieszeni pod wieloma względami przypomina Zimowlę Dominiki Słowik. Łukaszowi Barysowi udaje się jednak zbudować nieoczywisty i magiczny świat na o wiele mniejszej liczbie stron niż zrobiła to autorka niedawno wydanego zbioru opowiadań Samosiejki. W obu przypadkach koncepty na fabułę są dość podobne: oto mamy małą miejscowość (kolejno: Pabianice, Cukrówkę), dziecko […]

Faza Bieżąca – Zmechacony Scrappy Doo lubi to. Rozmowa o „Iskaniu felgi” Kamila Galusa

Kamil Galus, Patryk Kosenda

PATRYK KOSENDA: Dzień dobry, Panie Kamilu. Dziękuję za przyjęcie zaproszenia do wywiadu. Pozwoli Pan, że ucinając gówno byka, przejdę do konkretów: co tam? Jak tam? Pozdrawiam serdecznie!Patryk Kosenda KAMIL GALUS: Szanowny Panie Patryku, jeśli konkretnie, to Stachu w domu. Wiem, gdzie byłem i co robiłem oraz gdzie Cezary Pazura przechowuje moje pieniądze. Nie owijając słoika […]

Faza Bieżąca – Podsumowanie muzyczne I połowy roku 2021

Tomasz Bąk

Pandemiczna przerwa w koncertowaniu zmotywowała wielu artystów do zaszycia się w studyjnych pieleszach – oczywiście celem wysmażenia kolejnej pozycji w dyskografii. Jak to zwykle bywa w takich sytuacjach, ze zmiennym szczęściem – na szczęście nie brakuje perełek, przechowywanych zwykle poza zasięgiem dzieci. Bawcie się dobrze, na końcu tekstu znajdziecie link do playlisty. Black Country, New […]

Na przypale albo wcale. Kamil Galus – „Iskanie felgi”

Karolina Górnicka

Czasami warto wyjść na głupa. Szczególnie w przypadku poezji, w której większość ról została już dawno obsadzona i odegrana, a znudzona publiczność zdolna jest już tylko do niemrawych oklasków z przyzwyczajenia. Galus, doskonale wyczuwając społeczne nastroje, wyznacza więc sobie zupełnie nowe miejsce w literackim świecie, proponując tom poetycki, którego podmiot nie boi się zrobić z […]

Faza Bieżąca – Ikea w Iraku. „B. Bomb” Marty Kozłowskiej

Łukasz Żurek

Inwazję na Irak oglądałem w telewizji, na TVN-ie, mając 12 lat. Oczywiście byłem przerażony – patrzyłem na wojnę, a ta najczęściej kojarzyła mi się ze słowem „światowa”. Nagraniom pokazującym pierwsze bomby zrzucane na Bagdad towarzyszyły uspokajające opowieści o walce z terroryzmem, o broni masowego rażenia, wreszcie: o nieokrzesanych mieszkańcach Bliskiego Wschodu, którym trzeba po ojcowsku […]

Faza Bieżąca – Wszystek, który działał. „Trax” Cezarego Domarusa

Łukasz Żurek

Poczucie, że coś jest niepokojące [eerie], z rzadka towarzyszy zamkniętym, zamieszkanym i udomowionym przestrzeniom; znacznie łatwiej natrafić na nie w częściowo opróżnionych z ludzi krajobrazach. Co sprawiło, że powstały te ruiny, co spowodowało to zniknięcie? (…) Kapitał jest na każdym poziomie czymś niepokojącym; stworzony z niczego, wywiera większy wpływ na rzeczywistość niż jakikolwiek rzekomo substancjalny […]

Faza Bieżąca – Piekło klasy średniej. „Twarz, brzuch, głowa” Hagedorn i Szmidy

Zuzanna Sala

W piątym odcinku piątego sezonu Seksu w wielkim mieście jedna z bohaterek, Samantha Jones, zaprasza protagonstkę, Carrie Bradshaw, na botoks. Twierdzi, że to podniesie jej pewność siebie w przeddzień wielkiego wydarzenia – premiery książki. Carrie odmawia przy potakiwaniu pozostałych przyjaciółek, więc Samantha postanawia się tam wybrać sama. To nie pierwszy raz, gdy poddaje się temu […]

Faza Bieżąca – Jest “horror, horror”, jest faza. „Black Hole” Charlesa Burnsa

Piotr Marzec

Charles Burns, Black Hole, tłum. Wojciech Góralczyk, Kultura Gniewu 2021 Piotr Marzec – rysuję komiksy. Wydałem w selfpublishingu „Sweet-ass dudes like us”, które w ZOZO dostały nagrodę Złotego Kurczaka za najlepszy scenariusz i komiks roku oraz nagrodę Maszin za komiks roku. Komiks w wersji 2.0 jako „Słodkie chłopaki” ukaże się w tym roku w wydawnictwie […]

FAZA BIEŻĄCA – Jestem drobnomieszczaninem, być może bogiem, a z pewnością ofiarą. „Malpertuis” Jeana Reya

Wojciech Gunia

Tak jak podróż przez labirynt co chwila zaskakuje i dezorientuje wędrowca, tak nieustannie dezorientuje Malpertuis Jeana Raya – dziwaczna, labiryntowa powieść o przeklętym domu i jego banalnych-niezwykłych lokatorach. Powieść, która co chwila wodzi czytelnika za nos i wybija z czytelniczych przyzwyczajeń. Oburza, męczy i fascynuje. Nawet jeśli już nie straszy tak jak kiedyś.  Punkt wyjścia […]

Faza Bieżąca – Ewangelia Igora

Adam Ihhoy

IGOR WALI WIADRO 1 To powiedziawszy, Igor wyszedł z ziomalami walnąć wiaderko na Zakrzówku. Był tam zagajniczek, do którego wszedł On i jego ziomale. 2 Także i Miki, który podjebał Go pałom, znał to miejsce, bo Igor i ziomale Jego często tam jarali. 3 Miki, otrzymawszy rzeszowskiego grama od gangu Siwego oraz penetrację analną od […]

Faza Bieżąca – “Języku, wejdź we mnie po żleby żeber”

Oskar Meller

Z dużą regularnością krytyczne zestawienia jakiejkolwiek poezji – szczególnie tej powstającej poza idiomem niemiecczyzny – z dykcją Paula Celana przyprawiają o życzliwy, aczkolwiek pobłażliwy uśmieszek tych, którzy w mniejszym bądź większym stopniu zetknęli się z wielopoziomową arcydzielnością projektu poety z Bukowiny. W naszym rodzimym polu, a biorąc pod uwagę efemeryczność takich zestawień – raczej poletku, […]

“Granty i smoki”, czyli jak przekuć traumę doktoratu w komedię

Piotr Góral

Słusznie mawia się, że studia to wspaniały czas w życiu człowieka. Bogacimy się o nowe doświadczenia, poznajemy fantastycznych ludzi i wspinamy się na gargantuiczne łodygi fasoli, żeby rozwiązać problem z olbrzymem-złodziejem rzepy. No dobra, to ostatnie przydarza się akurat doktorantom. A w zasadzie przydarzyło się szczególnemu doktorantowi, panu Cligeranowi z Uniwersytetu Wielkobohaterskiego imienia Kelta Niezwyciężonego, […]

Niepokój przychodzi zawsze i wszędzie – przemyślenia nt. wystawy „Niepokój przychodzi o zmierzchu” w Zachęcie

Julka Walkowiak

Wszystko odbija się echem po białych ścianach, skacze pomiędzy drewniane podłogi, pozostawiając za sobą dziwne artefakty, z łac. arte factum, ,,sztucznie wykonane” twory nieistniejące w naturze bez intencji. W Zachęcie intencja weszła z impetem ogromnej kuli z pinballa, odsłaniając scenerię różnorodności Hieronima Boscha w wersji młodej, polskiej sztuki. ,,Młodość”, jak zostało zauważone w tekście kuratorskim, […]

Grisaille o zwykłym osiedlu (fragment powieści)

Justyna Hankus

Dylatacja trzecia. Obserwacje, strata (fragment rozdziału) Było mi smutno. Ja też byłem Magdą, bolała mnie. Od­sunąłem się od szyby. – Na co ci to koło? – zapytałem Bruegla. Wzruszył ramionami i odpowiedział, że na tych-tam. Spojrzałem w okno; wrony. Lecz przecież nie chodziło mu o wrony, więc powiedziałem mu, że nikt już nie torturuje ludzi, […]

Taki pejzaż. “Polowanie” Grzegorza Wróblewskiego

Michał Trusewicz

Wszystkie części Polowania odnoszą się do refleksji nad widzialnością. Grzegorza Wróblewskiego nie interesują fragmenty największej przejrzystości i ostrości. Nie chodzi mu o metafizyczne odtajnienie tego, co kryje się poza horyzontem. Kolejne zdjęcia – czy to z mapy, czy z części blisko – podkreślają krytyczny dystans względem przedstawianej przestrzeni, jakąś formę przeciwwizualności. Rozmyte kształty, tekstury, linie, […]

PROZA – WYZWANIE

Mariusz Sambor

Dogorywanie roku. Emptiness? Cały dzień, cały boży i nieboży dzień. – Dogorywanie? Jak pięknie skraca się czas. Każda minuta i każda chwila zdarzają się jednak tylko raz. Stary rok. Spis z natury. Wyzwania noworoczne. Z natury wszyscy jesteśmy tacy sami. Co przyniesie nowy rok? Zniechęcenie, zniszczenie i rozpacz? Te zniechęcające słowa rozpoczynające się na końcową […]