Przejdź do głównej treści

Stoner Polski

Nick Land. Hipertekst.

Wykładowca, krytyk, konsument popkultury. Nauczyciel akademicki Uniwersytetu Gdańskiego. Regularnie publikuje na łamach czołowych polskich portali oraz czasopism kulturalnych. Bada popkulturowe mity, nie zważając na gatunkowe i estetyczne podziały. Prowadzi fanpage Kulturalny Sampling.

Instagram: @kkaroollina | @mikroelementy

I.

On się obarczył naszym cierpieniem. (…) On był przebity za nasze grzechy” – Księga Izajasza

Filozof, chcąc dogodzić Prawdzie, siebie samego kazał ubiczować i wydać na ukrzyżowanie.

Filozof wreszcie odkrywa przerażający paradoks definiujący projekt jego życia. Odkrywa sprzeczność, która zawsze tliła się gdzieś pod powierzchnią wieloletniego, ontologicznego namysłu, lecz nigdy nie pozwalała sobie na wyściubienie nosa poza mrok podświadomych, metafilozoficznie niewygodnych i niepokojąco mimowolnych autorefleksji.

Teraz nareszcie zdaje sobie sprawę z tego, że wykonując pracę przede wszystkim językową, niemożliwe jest wyjście poza ów język. Że dekonstrukcja słowa ostatecznie zawsze prowadzi do estetyzacji i spektakularyzacji, a więc cofa dekonstrukcyjny proces do samego początku i tak w kółko. Że brutalny atak na tendencję dekonstrukcyjną także musi ostatecznie doprowadzić do tych samych wniosków, które wysnuwa bezkrytyczna afirmacja dekonstrukcji, tzn. zaakceptowania wirusowej natury umowności dyskursu. Do zaakceptowania tego, że zarówno celebrując konwencję dyskursu, jak i ją negując, finalnie nie sposób się nią nie z a r a z i ć.

Filozof, który sobie to uświadamia, nosi blizny pamiętające setki bitw, jakie stoczył przed laty ze wszystkimi swoimi wrogami: z kapitalizmem i neoliberalizmem, z antropocentryzmem i humanizmem.

Ów filozof nie próżnował w latach dziewięćdziesiątych, kiedy przykładał lupę do niepowstrzymywalnego procesu holistycznego utowarowienia codzienności po to, by wysnuć nielewicowe i nieprawicowe, a jednocześnie zaskakująco nieliberalne wnioski,  prowadzące nie tyle do klasycznie centrystycznego uniku przed otwartą ideologicznością, ile do protoakceleracjonistycznego, najpierw -post, a następnie –antyhumanizmu.

Nie próżnował także na początku tego wieku, kiedy niezłomne poszukiwania Prawdy, doprowadziły go do czegoś, co w tamtym momencie wydawało się wycieczką w jedną stronę.

Wreszcie, nie próżnował w ciągu dwóch ostatnich dekad, kiedy powrócił z krainy umarłych, odrodzony jako Bóg Wielu Imion — twarz internetowej, alternatywnej prawicy, najbardziej memogenny (obok Slavoja Żiżka) filozof-celebryta, mistrz Twitterowego trollingu politycznego, papież Trumpowo-Muskowej technokracji.

Ale po kolei.

Zanim filozof całkowicie oddał się Prawdzie, umarł za nasze grzechy i zmartwychwstał, na własnej skórze przekonał się o destrukcyjnym potencjale języka.

Wirusowość komunikatów Kapitału, z którą filozof pojedynkował się na samym początku, objawiła mu się całkiem marksistowsko, tzn. jako fraza przekonująco naturalizująca immanentną nienaturalność tych stosunków socjoekonomicznych, które współczesny świat rozumie jako wolnorynkowe. Jednakże w przeciwieństwie do klasycznie lewicowych epidemiologów, filozof nie dał się porwać sentymentowi rewolucjonistyczno-optymistycznemu.

Sprytnie wymknął się antykapitalistycznemu dyskursowi, który wirusowi języka obiektywizacji słuszności wyzysku, próbuje przeciwstawić rzekomo jednakowo zaraźliwy język obiektywizacji nierówności społecznych. Wykonał unik niekoniecznie dlatego, że nie wierzył w słuszność walki, jaką podejmuje drugi z pierwszym. Raczej dlatego, że nie wierzył w jej skuteczność.

Co najistotniejsze, filozof bardzo wcześnie, a więc długo, zanim współczesny świat doszedł do konsensusu, mówiącego o braku możliwości stworzenia alternatywy dla reżimu neoliberalno-kapitalistycznego, w pełni zaakceptował rzeczywistość definiowaną jako stałe, niezmienne Tu i Teraz. Jednocześnie, w soczyście paradoksalny sposób, zaaprobował (szeroko pojętą) lewicową interpretację aktualnego stanu rzeczy, tzn. dość standardową krytykę logiki Kapitału. Potwierdził całym sobą, że kapitalizm jest nieludzki, a lewicowa postawa humanistyczna stanowi oczywisty kontrargument dla wolnorynkowej, antyspołecznej hegemonii.

Co jeszcze bardziej istotne, świadomość wszystkich bolączek kapitalistycznej codzienności wcale nie prowadziła go w ramiona lewicowego antykapitalizmu. Nie prowadziła go też w ramiona antykapitalizmu prawicowo-konserwatywnego. Filozof dobrze wiedział, że jest źle, ale równocześnie wiedział, że źle jest łudzić się, że można sprawić, by wreszcie było dobrze.

Niemal od samego początku swojej intelektualnej odysei, filozof odrzucał wszystkie dostępne opcje. Był osobliwym, jednorodnym zewnętrzem ideologicznego krajobrazu, wewnętrznie podzielonego pomiędzy sferę prokapitalistyczną, antykapitalistyczną i tą pragnącą uchodzić za centrystyczno-neutralną.

Nie zadowalała go jednak bierność związana z pozycją pariasa-fatalisty. Wbrew pozorom, kierowała nim wola socjopolitycznej sprawczości. To silne pragnienie zaprowadziło go na intelektualne manowce, gdzie karkołomna, nieintuicyjna fuzja antyutopijnej akceptacji rzeczywistości z niechęcią wobec politycznej bierności, potrzebowała konstrukcji zupełnie nowego, równie karkołomnego i nieintuicyjnego języka.

Filozof wyruszył na misję samobójczą.

Nowa fraza miała raz na zawsze porzucić antropocentryzm i to w znacznie bardziej radykalny sposób niż przedstawiciele Nowego Materializmu, tzn. orędownicy “miękkiej” kontestacji — takiej, która co prawda skupia się na czynniku nieludzkim (rzeczowym, ziemskim, planetarnym), ale nie może się powstrzymać od nieuchronnej animizacji. Ów empatyczny humanizm, tj. przeświadczenie o tym, że nadawanie nieludzkim bytom cech ludzkich, jest gestem odzyskiwania dla nich godności, zdawał się filozofowi intelektualnie kontrproduktywny.

Rzeczywiście, teoretyzowanie perspektywy nieludzkiej, przy jednoczesnym kurczowym trzymaniu się esencjonalnie ludzkiego arsenału pojęciowego (nonszalanckiego pochylania się nad tym, co pod naszymi butami i nad naszymi głowami oraz metaforyki, konfrontującej się z Matką Naturą poezji) nie jest żadnym wyczynem. Znacznie większym wyzwaniem jest za to przeniesienie całej człowieczej uwagi na skrajnie nieczłowieczą ontologię, pozbywając się jednocześnie dyskursywnych tropów człowieczych.

Ślady, które należy zatrzeć, oczywiście oprócz wspomnianej już animizacji (nadpisywania traum, fobii, pragnień i fantazji homo sapiens na coś kompletnie od nich wyabstrahowanego) to: współczesny stosunek do rządzenia i bycia rządzonym (uczucie demokratyczne i antydemokratyczne), parasocjalna relacja z technologią (sentyment technokratyczny i luddystyczny), a także bezgraniczna wiara w potencję ekonarracyjności (protekcjonalność postawy ekoaktywistycznej i tej wobec niej sceptycznej).

Filozof od zawsze dostrzegał skrajną niedzisiejszość dzisiejszego człowieka. Już w latach dziewięćdziesiątych, kiedy jeszcze zajmował pozycję akademicką (choć już wtedy ledwo wisiał na uniwersyteckim włosku), przyglądał się wszelkiej maści uczelnianymi i nieuczelnianym futurologom oraz futurystom i nie mógł się nadziwić, że znaczna liczba głosów mówiących o przyszłości wybrzmiewa dźwiękiem skostniałej przeszłości.

Już wtedy mierziły go dyskusje na temat zbliżającego się nowego milenium prowadzone w konwencji oksfordzkich i postoksfordzkich debat. Już wtedy irytowały go publikacje naukowe, które miały czelność siłować się z zapowiedzią nowego wieku poprzez dyskurs skrojony pod punktowane czasopisma, łatwo przyswajalne sylabusy, ustandaryzowane egzaminy, efektywnie wytwarzane doktoraty i habilitacje.

Z każdym kolejnym dniem robił wszystko, co mógł, by zostać wreszcie zwolniony. Najpierw porzucił tradycyjne metody badawcze, na rzecz eksplorowania przyszłej rzeczywistości w przestworach muzyki techno, literatury science-fiction i grozy, estetyki cyberpunkowej, pism okultystycznych. Następnie, gdy powszechny schemat wykładowego przekazywania wiedzy zastąpił nadekspresyjny performance, a wśród rozpędzających kreatywność stymulantów znalazły się środki mocniejsze niż kawa i papierosy (czy nawet alkohol), sprawa została przesądzona. Filozof w końcu uciekł ze świątyni intelektualnego skostnienia i wyruszył w podróż do jądra najprawdziwszej Prawdy.

To, z czego filozof jest znany dzisiaj, tj. z Twitterowych prowokacji i występów w niszowych podcastach, niewątpliwie jest pokłosiem spektakularnej porażki. To być może gorzki, być może po prostu konieczny, epilog historii o myślicielu, który porwał się na nieracjonalnie heroiczny projekt filozoficznej p r a k t y k i — wdrożenia w życie wszelkich transformacyjnych i transgresyjnych potencjałów tlących się w jego wieloletniej pracy teoretycznej. Projekt, którego autor postawił wszystko na jedną kartę.

Każdy, kto poznaje filozofa dopiero teraz, nie znając historii wszystkich jego przegranych, aczkolwiek istotnych bitew, widzi w nim jedynie ekscentrycznego intelektualistę, który przedawkował najbardziej ezoteryczne koncepcje Deleuze’a i Guattariego. Natomiast ktoś, kto rzeczywiście poświęci swój czas na zapoznanie się z kroniką rzeczonych potyczek, ujrzy kogoś zgoła innego.

Owszem, ujrzy szaleńca, żywy internetowy mem, maskotkę politycznych (nie tylko online’owych, lecz zupełnie realnych) skrajności. Natomiast przede wszystkim, ujrzy być może pokiereszowanego, być może niespełna rozumu, ale jednak zasłużonego weterana. Nie o każdym, prowadzącym zazwyczaj cieplarniano-biurkowy żywot, współczesnym intelektualiście, można ułożyć takie słowa.

Pierwszą, absolutnie fundamentalną walką, jaką filozof stoczył z językami status quo, tj. z językiem humanizmu, neoliberalizmu i naskórkowego futuryzmu, przegrał z kretesem i to w oka mgnieniu. Chcąc wybiec jak najdalej w przód, być bardziej futurystyczny niż futuryści, filozof złapał się dwóch ‘nowojęzykowych’ strategii — zwrócił się ku własnej, niewerbalnej energii oraz abstrakcyjności dźwięku. Postanowił, że będzie wygłaszał swoje tezy za pomocą języka ciała i dudniącej z głośników muzyki techno.

Klęska zdawała się nieunikniona. Był to gest na tyle samobójczy (ekscentryczny, aczkolwiek poważany uniwersytecki profesor wykładający swoje przekonania na sposób performatywno-cyrkowo-taneczny), że trudno odmówić mu wartości męczeńskiej.

Oto niepokorny intelektualista nie tyle eksperymentuje z formą i treścią swojego przekazu, ile całym swoim jestestwem zaprzecza wszelkim możliwym regułom i konwencjom definiującym jego własne środowisko. Przedkładając spazmatyczną choreografię nad autorytatywne i autorytarne decorum oraz transowy rave, nad rozpaczliwie obiektywizujący pogłos klasycznego w y w o d u, filozof aż prosił się o wewnątrzkampusową marginalizację i wreszcie symboliczne oraz dosłowne wyrzucenie za burtę.

Filozof złamał niepisaną zasadę uniwersyteckiej chłopomanii, mówiącą o protekcjonalnym teoretyzowaniu kultury masowej z bezpiecznego, nachalnie obiektywizującego dystansu. Zasadę nieangażowania się w cierpliwą, dogłębną lekturę, gdyż takowa podminowuje akademicką pozycję ex cathedra. Innymi słowy, odziera intelektualistę z fałszywego przywileju wszechwiedzy oraz wszechmocy i rzuca go na głęboką wodę. Każe mu poddać się obiektowi, który analizuje. Każe odwrócić dobrze znane role w taki sposób, by badacz przeistoczył się w badanego, by podmiot interpretujący problem, zapomniał PIN-u do swego Ja i scalił się z rzeczonym problemem w jedno.

Filozof dał więc ludzkości coś, czego nie mógł jej zagwarantować żaden wykwit oświeceniowo-antropocentrycznej ideologii. Mianowicie, przyniósł jej cień szansy na ponadczasowe, ponadzmysłowe, ponadczłowiecze p o z n a n i e.

A wszystko to dzięki wymyślonej przez filozofa koncepcji “hyperstition”, czyli żeniącemu postmodernistyczny relatywizm oraz okultystyczną, magiczną Wolę, pomysłowi na fikcję, która wprowadzona do realnego dyskursu staje się prawdziwa.

“Hyperstition” można interpretować jako spektakularną konkluzję dla intelektualnej drogi filozofa. To w pewnym sensie finał wielkiej odysei człowieka, który początkowo bardzo nieśmiało i koniukturalnie wobec uniwersyteckiego systemu, zamykał prozę dwóch Williamów (Burroughsa i Gibsona) w gorsecie intertekstualności, następnie śmielej zderzał rygorystyczną filozofię standaryzowanych, profesorskich akapitów ze swoimi ciągotami do ontologicznych spekulacji i wreszcie całkowicie porzucił iluzoryczną, akademicką racjonalność na rzecz wolności, jaką daje zawierzenie przede wszystkim własnej wyobraźni.

Filozof upadł pod krzyżem, przygnieciony ciężarem swojej decyzji o tym, by do końca swojego życia zajmować się urealnianiem fikcji. Przygnieciony szeregiem sprzeczności, które wygenerował samodzielnie otwierając filozoficzną Puszkę Pandory — językiem niejęzykiem, rzeczywistą fikcją, wreszcie antyhumanistycznym, antyoświeceniowym działaniem (nie)intencjonalnie na korzyść oświecenia człowieka.

Ostatecznie obnażony z szat, a więc pozbywający się zamierzchłych, zaszczepionych przez dominujące ideologiczne narracje złudzeń, zostaje przybity do krzyża i skazany na śmierć. Wraz z nim umiera wszystko to, co zwykło się określać mianem zdobyczy współczesności.

Umiera język i jego, godna pożałowania, niemoc w opisywaniu coraz bardziej nieopisywalnych tarć pomiędzy teraźniejszością i przyszłością. Ma zostać zastąpiony językiem postludzkim, tj. nową formą dyskursu, całkowicie oderwaną od komunikacyjnych możliwości i pretensji człowieka. Umiera liberalna demokracja i jej, równie żałosna małość wobec immanentnie nieliberalnej i niedemokratycznej esencji Kapitału. Ma zostać zastąpiona doktryną akceleracjonistyczną, tzn. rozpędzonym do granic możliwości pędem ku społeczno-polityczno-ekonomicznej mecie. Ma zostać zastąpiona masowym uprzedmiotowieniem podmiotu oraz upodmiotowieniem rynku. Umiera człowiek i jego, wciąż wzbudzająca podziw, romantyczna wiara w uniwersalność dziedzictwa Rewolucji Francuskiej. Ideały wolności, równości i braterstwa nie zostaną po prostu zanegowane, zniszczone, czy odstawione na boczny tor. Stanie się z nimi coś znacznie bardziej przerażającego, a jednocześnie zgodnego z logiką postępującej historii — przestaną mieć rację bytu, gdyż jednostki, które do tej pory uparcie je krzewiły, znikną.

Ostatnie tchnienie filozofa materializuje się pod postacią eseju “Niesmaczny żart”, czyli zwięzłej notatki kogoś, kto minął już ostatnią prostą. Kogoś, kto określa siebie samego naprzemiennie jako “ruina” (naga pozostałość po przeterminowanej podmiotowości) i “to” (deleuzjańsko-guattariańskie Ciało bez Organów, które wykroczyło poza wszelkie ograniczenia ludzkiej percepcji). Kogoś, kto słyszy dźwięki, których nie słyszy nikt inny, a więc przygotowuje się do nadejścia epoki nowej komunikacji.

Filozof zostaje złożony do grobu.

II.

“Nie ma go tu, bo zmartwychwstał, jak powiedział” – Ewangelia według św. Mateusza

Filozof i jego Prawda powstały z grobu. Błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli.

Niekończące się spekulacje dobiegły końca. Oto nadeszła długo wyczekiwana przyszłość. Aktualność roku 2026 nie zostawia nawet odrobiny miejsca na rozbuchany futuryzm, na dywagacje dotyczące wagi rozmaitych technooptymistycznych lub technosceptycznych, technofeudalistycznych prognoz. Wszystko, co miało się wydarzyć, wydarzyło się.

Wszystko, co miało się stać, ciałem się stało.

Filozof-mesjasz powrócił z krainy umarłych i okazał się dokładnie tym, kim być powinien. Ku rozczarowaniu jednych i pełnej zrozumienia akceptacji drugich, filozof znany w poprzednim życiu jako prorok szaleńczego cywilizacyjnego postępu, piewca galopującego, anty-/post-ludzkiego kapitalizmu, wielki inkwizytor humanistycznej protekcjonalności, jest dziś małym bogiem małego świata. Jest podzieloną między trzy oblicza, tj. żywy internetowy mem, twitterowego trolla oraz YouTube’owego mówcy, personifikacją przyszłości, która doczekała się swojego końca.

Co wyjątkowo wymowne, wieloletni krytyk utopijnego DNA każdej z ideologii, doczekał się perfekcyjnie dystopijnego finału swoich intelektualno-egzystencjalnych zmagań. To zakończenie ukute z serii spektakularnych porażek wspomnianych na samym początku tej historii.

Filozofowi nie udało się wykreować nowego języka. Na nic zdały się eksploracje alternatywnych dyskursów, flirtowanie z okultyzmem i literaturą science-fiction. Jego idea została przechwycona przez dzisiejszą kulturę ironii, która potraktowała go jako ekscentrycznego dostarczyciela memów opartych zarówno na okołoakademickich treściach sprzed lat, jak i jego aktualnej działalności Prowokatora z X.

Nie sprawdziła się również jego wizja ontologii postludzkiej. Jego zmartwychwstanie przyniosło prymat mediów społecznościowych i modeli AI, a więc pełnokrwiście antropocentrycznych wynalazków, które eksploatują rzeczoną antropocentryczność w służbie Kapitału. Filozof zareagował na to tak, jak przystało na ostatniego posthumanistę XXI wieku, tj. rasizmem, szowinizmem i trumpizmem – ostatnimi, desperackimi próbami kontestacji niezachwianego porządku.

Jego żarliwa krytyka liberalnej demokracji, ale też ideologii go podważających, wyparowała i powróciła jako dość schematyczna, przewidywalna polemika antywokistowska. Filozof bierze więc udział w wojnie kulturowej, albowiem wszystkie inne, bardziej ważkie, socjopolityczne stawki zostały unieważnione. Tym samym jest zmuszony do zaakceptowania triumfu swojego największego ideologicznego wroga, a jednocześnie nie może pozwolić sobie na zawieszenie broni.

Koniec filozofa, tak jak i jego początek, stanowią zamkniętą całość. To saga wpisująca losy naszej cywilizacji w żywot jednego człowieka. Zaklęto w niej trajektorię nas wszystkich, tzn. proces anulowania przyszłości, który dziś już całkiem bezdyskusyjnie i otwarcie definiuje doświadczenie człowieka XXI-wiecznego.

Natomiast, mimo wszystko, w dotkliwej porażce filozofa, a więc porażce nas wszystkich, można dostrzec jaśniejszą stronę.

To prawda, że czas zatrzymał się na wieki. Prawdą jest też to, że kulturę postępu na zawsze zastąpiła kultura update’u, a posthumanizm i futuryzm zostały po wsze czasy zdegradowane do roli waluty, konserwującej, nie transformującej rynkowy, a tym samym społeczno-polityczny porządek.

Jednocześnie, klęska filozofa (i nas wszystkich) jest też jego (naszym) wielkim zwycięstwem. Ironia losu zechciała bowiem, by cała ta antyhumanistyczna doktryna ostatecznie powiedziała o człowieku znacznie więcej niż którakolwiek z wrogich jej antropocentrycznych koncepcji.

Intelektualna śmierć i odrodzenie filozofa przyniosły kluczowy wniosek. Wyczekiwaną przez tysiąclecia odpowiedź na pytanie o sens ludzkiej egzystencji.

Oto i ona:

sensem ludzkiego istnienia nie jest ani afirmatywne Po Prostu Bycie, ani nihilistyczne Po Prostu Niebycie.

Sensem ludzkiego istnienia jest bycie Don Kichotem. Dożywotnio i bez względu na wszystko. Bycie wiecznym, szlachetnym przegranym. Bycie wiecznie walczącym. Wiecznie przeciwnym każdemu, kogo całkowicie przeżarła choroba bierności.

Filozof przynosi nam ewangelię nowego heroizmu, która zrównuje istotę człowieczeństwa z nieustannym podejmowaniem prób skazanych na niepowodzenie. 

Wielkie upokorzenie niegdyś wielkiego myśliciela, czyli benefis zorganizowany w przestrzeni niszowych, egzotyzowanych (ale też samodzielnie się egzotyzujących) dyskursów to, bez cienia przesady, przykład największego męczeństwa tego wieku. Dzisiejsze oblicze filozofa, choć tożsame z banalnymi sentymentami alt-prawicowymi, aprobatą zgnuśniałego, w gruncie rzeczy antypostępowego(!) Kapitalizmu z Chmury, czy nurzaniu się w odmętach nieczytelnego i nieczytanego dyskursu, jest jednak na wskroś pozytywne.

Nie jest pozytywistyczne, gdyż nie buduje pomostu pomiędzy nadzieją i rzeczywistością. Nie jest pozycjonujące, ponieważ nie ustanawia nowych dyskursywnych stawek, ani nie unicestwia starych.

Jest jednakowoż pozytywne, bo przekuwa klęskę, jaką współczesny podmiot ponosi w nierównym starciu z neoliberalną twarzą Kapitału, w zwycięstwo Czystej Woli. Zwycięstwo niemożliwej do powstrzymania, powstającej z kolan po każdym, kolejnym upadku siły. Energii motywującej do działania wbrew wszystkim i wszystkiemu, na przekór racjonalnemu osądowi sytuacji.

Z opowieści o “upadłym” filozofie płynie właściwie jeden, bardzo precyzyjny morał: ten, kto odważy się poszukać sedna własnego człowieczeństwa, prędzej czy później dotrze do uniwersalnej prawdy o nieuchronności ludzkiej porażki. A gdy już dotrze do tej prawdy, będzie musiał zdać sobie sprawę z czegoś jeszcze: klęska jest jedyną możliwością dla każdego, kto ustawia swój moralny kompas na przekór zabetonowanemu na wieki, neoliberalnemu porządkowi.

Filozof jest więc kimś więcej, niż tylko rozczarowanym profesorem, który skończył jako szalony naukowiec,  ubóstwiany przez wszystkie ekstremalne politycznie i ekstremalnie online’owe ugrupowania, od 4chanowych faszystów po iksowych trumpistów. Jest kimś więcej, niż uparcie goniącym za obietnicą przekroczenia prowokatorem, którego dziki pęd zaprowadza w tak groteskowe rejony, jak quasi-eugeniczne narracje skrywane pod szumną nazwą “hiperrasizm” (hyperstition w wersji szowinistycznej).

Filozof jest i nie jest tym wszystkim.

Jest, ponieważ wymienione tożsamości reprezentują “ruinę”, o której pisał w swoim ostatnim eseju. Są egzemplifikacjami, dowodami na to, że autorska teoria przeobraziła się w praktykę.

Ale też nie jest, ponieważ persony, które mnoży, by skutecznie brać udział w wojnie kulturowej, tak naprawdę nie mają żadnego znaczenia. Znaczenie ma za to coś zupełnie innego. To, że jest on figurą symbolizującą upór. Krystalicznie czysty, występujący zupełnie wbrew zdrowemu rozsądkowi upór. Upór, który doprowadzi nas do czegoś naprawdę wspaniałego. Do zostania pięknymi męczennikami, którzy nigdy nie przestaną stać, tańczyć i walczyć.

Męczennikami, którzy po prostu przenigdy nie p r z e s t a n ą.

Ostatecznie tym właśnie jest Nick Land. Che Guevarą naszych postironicznych, postideologicznych, postprawdziwych czasów.